Onları ısıtan da serinleten de içini oydukları kayalar: Endülüs’teki Ihlara vadisi

İspanya’nın Endülüs bölgesinde bulunan Setenil de las Bodegas kasabasında gökyüzü yerine dev kayalar görülüyor. Trejo Nehri’nin şekillendirdiği kanyona kurulu evler çatı yerine tonlarca ağırlıktaki kütlelerden yararlanıyor. Doğal iklimlendirme sağlayan bu mimari hem enerji tasarrufu sunuyor hem de bin yıllık tarihi yaşatıyor.

İspanya’nın Endülüs bölgesinde yer alan Setenil de las Bodegas kasabası modern mimari alışkanlıklarını yerle bir eden ve Türkiye’deki Ihlara vadisini, Ürgüp, Göreme evlerini andıran sıra dışı yapısıyla dünyayı şaşırtıyor.

Trejo Nehri’nin binlerce yılda aşındırdığı dev kanyonun içine kurulan yerleşim yerinde evlerin çatıları gökyüzüne değil tonlarca ağırlıktaki devasa kaya kütlelerine açılıyor. Doğayla iç içe geçen bu tasarım kasabayı dünyanın en ilginç yerleşim yerlerinden biri haline getiriyor.

Kasaba halkı nehrin oluşturduğu doğal kaya oyuklarını genişleterek bu alanları modern yaşam alanlarına dönüştürmüş durumda. Evlerin inşasında herhangi bir yapay çatı malzemesi kullanılmazken kanyonun tavanını oluşturan bazalt kayalar doğrudan konutların üst örtüsü görevini üstleniyor.

Bu özgün mimari yapı görsel bir şölen sunmakla kalmıyor doğal bir termal sistem de oluşturuyor. Kayaların sağladığı yalıtım sayesinde evlerin iç sıcaklığı dışarıdaki sert hava koşullarına rağmen yıl boyunca sabit kalarak büyük bir tasarrufu sağlıyor.

Kasabanın en çok çeken noktası olan Güneşli Mağaralar Sokağı dev bir kayanın yolun üzerine eğilmesiyle devasa bir tünel görünümünde. Binaların beyaz boyalı dış cepheleriyle gri kaya kütlelerinin birleştiği bu dar geçitlerde ulaşım kayaların izin verdiği ölçüde sağlanabiliyor.

Bazı bölgelerde gökyüzü tamamen kapandığı için gün ışığı sadece sarp kayaların arasından süzülerek zemine ulaşıyor.

Bölgedeki arkeolojik bulgular mağara yerleşimlerinin köklü bir tarihe sahip olduğunu kanıtlıyor. Kayaların içine oyulan bu stratejik yapılar tarih boyunca istila ordularına karşı aşılmaz bir kale görevi görmesinin yanı sıra gıdaların taze kalması için doğal depo olarak da kullanıldı.

Günümüzde bu tarihi doku bozulmadan korunurken geleneksel yapılar restoran butik otel ve olarak hizmet vermeye devam ediyor.